Schalke

Schalke 04 – Historia (część 1: początki i złota era)

FC Schalke 04 powstało 4 maja 1904 roku jako Westfalia Schalke, założone przez grupę uczniów z dzielnicy Schalke w Gelsenkirchen. W 1924 roku klub przyjął obecną nazwę oraz niebiesko-białe barwy, od których wziął się przydomek Die Königsblauen („Królewsko-niebiescy”). Drugi przydomek klubu, Die Knappen („Górnicy”), pochodzi od górniczej tożsamości regionu Ruhry, skąd wywodziła się większość kibiców i zawodników.

Najlepszy okres w historii klubu przypadł na lata 1933-1942, gdy Schalke wygrywało Gauligę Westfalen we wszystkich jedenastu sezonach tych rozgrywek, notując w tym czasie zaledwie sześć porażek na wyjeździe i żadnej u siebie. W 1934 roku klub zdobył pierwsze mistrzostwo Niemiec, a łącznie w latach 1934-1942 sięgnął po tytuł mistrzowski sześciokrotnie. W 1937 roku Schalke jako pierwszy klub w historii niemieckiej piłki dokonał double’u, zdobywając jednocześnie mistrzostwo i Puchar Niemiec (Tschammerpokal).

Schalke 04 – Historia (część 2: era Bundesligi)

Po wojnie klub zdobył swoje siódme, jak dotąd ostatnie mistrzostwo Niemiec w 1958 roku, pokonując w finale Hamburger SV 3:0. Schalke było jednym z 16 klubów-założycieli Bundesligi w 1963 roku. W latach 70. XX wieku klub padł ofiarą skandalu korupcyjnego z 1971 roku (celowa porażka w meczu z Arminią Bielefeld), co zakończyło kariery kilku reprezentantów Niemiec i przyćmiło potencjalnie złotą dekadę klubu.

Prawdziwy przełom nastąpił w latach 90. i 2000. XX wieku – Schalke zdobyło Puchar UEFA w sezonie 1996/97 (zwycięstwo na rzuty karne w finale z Interem Mediolan pod wodzą trenera Huuba Stevensa) oraz dwa kolejne Puchary Niemiec (2001, 2002). Klub trzykrotnie był wicemistrzem Bundesligi (2001, 2005, 2007), za każdym razem tracąc tytuł w dramatycznych okolicznościach w ostatniej kolejce. W sezonie 2010/11 Schalke dotarło do półfinału Ligi Mistrzów, gdzie uległo Manchesterowi United, zdobywając w tym samym sezonie Puchar Niemiec.

Schalke 04 – Historia (część 3: kryzys i powrót)

Po 2018 roku klub wszedł w okres głębokiego kryzysu sportowego i finansowego, pogłębionego przez pandemię COVID-19. W kwietniu 2021 roku Schalke spadło z Bundesligi po 30 latach nieprzerwanej obecności w najwyższej klasie rozgrywek, co wywołało zamieszki wśród części kibiców. Rok później klub od razu wrócił do najwyższej ligi (mistrzostwo 2. Bundesligi w sezonie 2021/22), ale utrzymał się tam tylko przez jeden sezon, spadając ponownie w 2023 roku.

Na początku 2024 roku sytuacja finansowa klubu była na tyle poważna, że media informowały o realnym ryzyku niewypłacenia licencji na grę w 2. Bundeslidze i degradacji do czwartej ligi (Regionalliga West). Odbudowa nastąpiła pod wodzą trenera Mirona Muslicia – Schalke ustabilizowało formę pod koniec 2025 roku, a 2 maja 2026 roku, po zwycięstwie 1:0 z Fortuną Düsseldorf, klub przypieczętował mistrzostwo 2. Bundesligi w sezonie 2025/26 i awans do Bundesligi po trzyletniej nieobecności.

Schalke 04 – Sukcesy

Mistrzostwo Niemiec:
Zdobywca: 7 razy (1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942, 1958)

Puchar Niemiec (DFB-Pokal/Tschammerpokal):
Zdobywca: 5 razy (1937, 1972, 2001, 2002, 2011)

Puchar UEFA:
Zdobywca: 1 raz (1996/97, na rzuty karne z Interem Mediolan)

Puchar Ligi Niemieckiej (DFB-Ligapokal):
Zdobywca: 1 raz

Superpuchar Niemiec (DFL-Supercup):
Zdobywca: 1 raz

Puchar Intertoto UEFA:
Zdobywca: 2 razy

W 1937 roku Schalke jako pierwszy klub w historii Niemiec zdobyło krajowy double (mistrzostwo i puchar w tym samym sezonie). Klub trzykrotnie był wicemistrzem Bundesligi (2000/01, 2004/05, 2006/07).

Schalke 04 – Stadion

Schalke rozgrywa mecze domowe na Veltins-Arenie (oficjalnie Arena AufSchalke), otwartej latem 2001 roku, o pojemności 62 271 widzów. Wcześniejszym domem klubu był Parkstadion (pojemność 62 000, wybudowany na Mistrzostwa Świata 1974), a przed nim – Glückauf-Kampfbahn z 1928 roku (pojemność 35 000), wciąż wykorzystywana do celów ceremonialnych, np. prezentacji nowych zawodników.

Schalke 04 – Sezon po sezonie

Ze względu na narracyjny charakter dostępnych źródeł, pełna tabela miejsc dla wszystkich sezonów od 1963 roku: brak pełnych danych. Poniżej zestawienie kluczowych, zweryfikowanych sezonów wraz z etapami Pucharu Niemiec tam, gdzie dane są dostępne:

1934 – mistrzostwo Niemiec (Gauliga Westfalen, niepokonani w 11 sezonach z rzędu 1933-1942)

1937 – mistrzostwo Niemiec i zdobywca Pucharu Niemiec (double)

1958 – mistrzostwo Niemiec (ostatnie w historii klubu), finał Pucharu Niemiec 1955 (porażka z Karlsruher SC)

1963 – członek założyciel Bundesligi

1971/72 – 2. miejsce w Bundeslidze, zdobywca Pucharu Niemiec

1976/77 – 2. miejsce w Bundeslidze (strata 1 punktu do mistrza Borussii Mönchengladbach)

1981/82 – spadek do 2. Bundesligi

1983/84 – spadek do 2. Bundesligi (po wcześniejszym awansie)

1988 – spadek do 2. Bundesligi

1991/92 – awans do Bundesligi (utrzymanie w niej do 2021 roku)

1996/97 – zdobywca Pucharu UEFA

2000/01 – 2. miejsce w Bundeslidze (utrata mistrzostwa w ostatniej minucie doliczonego czasu)

2000/01 – zdobywca Pucharu Niemiec

2001/02 – zdobywca Pucharu Niemiec (obrona tytułu)

2004/05 – 2. miejsce w Bundeslidze

2006/07 – 2. miejsce w Bundeslidze (strata 2 punktów do mistrza VfB Stuttgart)

2010/11 – półfinał Ligi Mistrzów (porażka z Manchesterem United), zdobywca Pucharu Niemiec (5:0 z MSV Duisburg w finale)

2012/13 – 4. miejsce w Bundeslidze (awans do Ligi Mistrzów)

2013/14 – 3. miejsce w Bundeslidze

2020/21 – ostatnie miejsce w Bundeslidze (spadek po 30 latach nieprzerwanej gry w najwyższej lidze)

2021/22 – 1. miejsce w 2. Bundeslidze (mistrzostwo, awans)

2022/23 – 17. miejsce w Bundeslidze (spadek)

2023/24 – 1. runda Pucharu Niemiec, gra w 2. Bundeslidze (walka o utrzymanie, poważny kryzys finansowy klubu)

2024/25 – 2. Bundesliga, stopniowa poprawa formy pod trenerem Mironem Muslciem

2025/26 – 1. miejsce w 2. Bundeslidze (mistrzostwo, awans do Bundesligi po trzech latach nieobecności)